جنگ ترکیه با پکک به نبردی مرگبار و ویرانکننده تبدیل شده که شعلههای آن به غرب این کشور هم کشیده شدهاست.
نمای کلی که از این جنگ معلوم شده این است که پکک را نمیتوان با ابزار نظامی حذف کرد و راهحل سیاسی از راه مذاکره هم فعلا در آینده نزدیک در دسترس نیست.در چنین چارچوب بنبستگونهای، ترکیه تلاش میکند این بحران را که هر روز عمیقتر و غیرقابل کنترلتر میشود، مدیریت کند.
تلفات این جنگ در میان نیروهای امنیتی و نظامی ترکیه رو به افزایش است. اما این تنها یکی از جنبههای این بحران فزاینده است. هر روز سربازان و نیروهای پلیس در شهرهای جنوبی و شرقی ترکیه کشته میشوند. اکثر آنها در انفجار بمبهای کنار جادهای که پکک کار گذاشته یا با شلیک تکتیراندازها یا انفجارهای انتحاری جان خود را از دست میدهند. براساس آمار رسمی، تلفات در میان نیروهای امنیتی ترکیه طی 6ماه گذشته به رقم 450نفر نزدیک شدهاست.
این وضعیت برای اردوغان که درخط مقدم این جنگ و فرمانده آن است، بسیار نگرانکننده و وخیم است. او علیه پکک اعلام جنگ کرد و از این عملیات برای اهداف سیاسی خود در ماههای گذشته استفاده کرد. در جریان انتخابات ماههای گذشته، او توانست رایدهندگان را متقاعد کند که خودش و حزب عدالت و توسعه تنها گزینههایی هستند که میتوانند با تهدید تروریستی پکک مقابله کنند و از پس این گروه برآیند.
تهدیدی که در جریان انتخابات اخیر سراسری ترکیه ناگهان به مشکل اول کشور تبدیل شد.اما اکنون اردوغان دریافته که نمیتواند آنچه وعده داده را محقق کند. هیچ نشانهای از فروکش کردن یا حتی کمرنگ شدن این تهدید تروریستی دیده نمیشود و شمار کشتههای این جنگ و خسارات آن برای ترکیه هرروز بیشتر میشود. اردوغان اکنون تلاش میکند با الفاظ مذهبی و صحبت از «شهادت» افکارعمومی را به قبول این سرنوشت و کنار آمدن با شمار کشتهشدگان در حملات پکک متقاعد کند. او همچنین از هر فرصتی استفاده میکند تا یادآوری کند که تلفات و خسارات وارد شده به پکک بسیار بیشتر است.
اردوغان در یکی از سخنرانیهای اخیرش در آنکارا گفت: «ترکیه از زمان شروع این جنگ 300کشته داده اما میدانید در مقابل چه بهدست آوردیم؟ ما یکبار دیگر به دوستان و دشمنانمان نشان دادیم که این سرزمین ماست. این دستاورد بزرگی است که میتوان آن را فقط با نبرد گالیپولی مقایسه کرد (نبردی که در جنگ جهانی اول بین عثمانیها و نیروهای ائتلاف متشکل از انگلیس و فرانسه در تنگه داردانل در گرفت).
شمار شهدای ما از 300نفر فراتر رفته اما شمار تلفات تروریستها 10برابر این رقم است.» اردوغان درباره جنگ با پکک مدام با همین لحن و الفاظ سخن میگوید. او میگوید: برای آنکه یک سرزمین به یک کشور تبدیل شود به خون شهدا نیاز دارد. اما اردوغان در استفاده از این الفاظ و این استدلال یک نکته را نادیده گرفته و آن اینکه جداییطلبان پکک هم میتوانند از همین ادبیات استفاده کنند و به این جنگ ادامه دهند.
سبک کار اردوغان همینگونه است. هر گاه او چالش سختی را شروع میکند میگوید که تا آخرش میرود. اما آیا قوای نظامی ترکیه میتوانند «تا آخر این جنگ بروند» و پکک را حذف کنند؟ آیا با توجه به واقعیتهای موجود در خاورمیانه، راهحل نظامی برای مشکل ترکیه و کردها اساسا ممکن است؛ راهحلی که مثلا شبیه چچن یا سریلانکا مشکل جداییطلبان را حل کند؟ باتوجه به وضعیت توازن قدرت که بهشدت به نفع آنکاراست، ممکن است اما فقط از نظر تئوری.
اگر ترکیه به این نبرد نظامی از منظر یک پایان تلخ نگاه کند، میتوان نتیجه را فرض و پیشبینی کرد. نتیجه این خواهد شد: تلفات و خسارات 8ماه گذشته ترکیه در این جنگ را 10برابر کنید. تروریسم و حمله سراسر شهرهای غرب ترکیه را دربر میگیرد و بیشتر میشود. پیشبینی هزاران کشته و تخریب شهرهای کردنشین، چندان دور از انتظار نیست. شمار کردهای آواره ترکیه ممکن است به بیش از یک میلیون برسد. موج دیگری از پناهجویان از طریق ترکیه به سمت اروپا روانه میشود و اقتصاد ترکیه بهشدت آسیب میبیند.
آتش و دامنه این جنگ میتواند به سوریه و عراق هم کشیده شود و ترکیه میتواند خود را رو در روی قدرتهای جهان ببیند. پکک در کشورهای کردنشین حامیانی دارد که بسیار هم سازمانیافته هستند و با قدرتهای جهانی ارتباطات و همپیمانیهایی دارند. این گروه کمبود نیرو ندارد و میتواند دست به مقابله بزند.
آیا رفتن تا پایان راه در جنگ با پکک به معنی پایان رژیم اردوغان یا حتی پایان ترکیه خواهد بود؟ اینجاست که میبینیم راهحل نظامی عملا غیرممکن است.خب به این ترتیب باید بپرسیم آیا راهحل سیاسی ممکن است؟ قبل از راهحل سیاسی، آیا اساسا توافق درباره آتشبس با پکک ممکن است؟ در شرایط کنونی، این هدف هم دور از دسترس بهنظر میرسد. آتشبس تنها از طریق مذاکره قابل دسترس است. اما تا وقتی هدف سیاسی اصلی اردوغان، تنها افزایش اختیارات ریاستجمهوری است، انجام مذاکره آشکار یا پنهان با پکک غیرممکن بهنظر میرسد.
قرار است امسال اردوغان پیشنویس جدید قانون اساسی را برای تصویب به پارلمان ارائه دهد که در آن جایگاه ریاستجمهوری تغییر میکند و به یک پست اقتدارگرا تبدیل میشود. اگر این پیشنویس از تصویب پارلمان بگذرد باید در یک همهپرسی به رأی مردم ترکیه گذاشته شود.
اگر از تصویب پارلمان نگذرد، برنامه اردوغان این است که یکبار دیگر انتخابات زودهنگام برگزار کند. اردوغان هنگام عبور از این مراحل نمیتواند خطر از دست دادن رأی احزاب ملیگرا که بهشدت مخالف هرگونه توافق با پکک هستند را به جان بخرد و با پکک مذاکره کند. او برای رسیدن به اهداف خودش به رأی ملیگراها نیاز دارد و ملیگراها هم با توافق با پکک مخالفند. پس اردوغان باید میان مذاکره با پکک و تحکیم جایگاه ریاستجمهوریاش یکی را انتخاب کند.
با توجه به این شرایط، باید این واقعیت را بپذیریم که ترکیه به زندگی همراه با جنگ داخلی و در فضای خطر و ترور و حمله ادامه خواهد داد. تا وقتی شعلههای جنگ ادامه دارد، هزینه راهحل سیاسی هم روزبهروز بیشتر میشود. فرقی هم نمیکند که اردوغان به هدفش در تحکیم جایگاه ریاستجمهوری میرسد یا نه.
پکک هم آتش جنگ را تشدید میکند. فرماندهی نظامی این گروه اخیرا در یک پیام رادیویی به نیروهایش گفته که جنگ را تشدید کنند. او از خودمختاری برای کردها و آزادی عبدالله اوجالان بهعنوان شروط و مقدمات راهحل سیاسی نام بردهاست. جمیل بیک از رهبران اتحادیه جوامع کرد که بالاترین نهاد سیاسی پکک است چندی پیش به تایمز لندن گفت، هدف اصلی این گروه نابود کردن اردوغان و حزب عدالت و توسعه است. اردوغان از جنگ با پکک بهعنوان ابزاری برای تحقق برنامه ریاستجمهوریاش استفاده میکند و این، کشور ترکیه را تا مرز یک بحران پیش میبرد. قطع رابطه میان این دو موضوع، ضروریترین کاری است که باید صورت گیرد.
هواپیماهای جنگنده ارتش ترکیه مواضع و انبارهای مهمات شبهنظامیان پکک را در کوهستانهای قندیل در شمال عراق هدف قرار دادند و در این حملات حداقل 18 نفر کشته شدند.
ارتش ترکیه افزود: در درگیریهای استان حکاری در مرز ایران و عراق نیز حداقل یک سرباز و 5 شبهنظامی کرد کشته شدهاند.
در عملیات روز دوشنبه نیز 6 شبهنظامی پکک در نصیبین نزدیک مرز سوریه کشته شدند و 7 نفر دیگر نیز در شهر سرناک کشته شدهاند.
روز دوشنبه نیز شبهنظامیان کرد به یک مقر نظامی در استان حکاری حمله کردند و در این حمله 2 سرباز و 5 شبهنظامی کرد کشته شدند.
با آغاز درگیریهای نظامی بین ارتش ترکیه و شبهنظامیان پکک پس از شکسته شدن آتشبس دو سال و نیمه در جولای گذشته، هزاران شبهنظامی و صدها سرباز و نیروی امنیتی ترکیه کشته شدهاند.
پکک که از سوی ترکیه و متحدان غربی آن در فهرست گروههای تروریستی قرار دارد، از سال 1984 میلادی تاکنون فعالیت خود را برای جدایی از ترکیه آغاز کرده و در این مدت بیش از 40 هزار نفر کشته شدهاند.
منبع : پایگاه خبری حامیان ولایت
